Giới thiệu về Bảng phân loại Bloom

Giới thiệu về Bảng phân loại Bloom

Bảng phân loại Bloom bao gồm 3 miền học tập: nhận thức, cảm xúc, và vận động, và mỗi miền được gán cho một hệ thống phân cấp tương ứng với các cấp độ học tập khác nhau.

Một chú ý quan trọng đó là mỗi cấp độ tư duy khác nhau ứng với mỗi miền của Bảng phân loại là có tính phân tầng. Nói cách khác, mỗi cấp độ bao hàm các cấp độ trước nó. Ví dụ chúng ta xem xét miền nhận thức chẳng hạn (được biểu thị trong Hình 1), chúng ta có thể suy luận rằng trước khi người học thực hiện một phép phân tích nào đó, đầu tiên họ có thể cần phải biết về các phương pháp phân tích, hiểu về các yếu tố khác nhau để thực hiện đánh giá, và cân nhắc áp dụng phương pháp nào để tiến hành phân tích. Chỉ có như vậy họ mới sẵn sàng để thực hiện phân tích đó.

Hình 1: Hệ thống phân cấp miền nhận thức của Bảng Phân loại Bloom (1956)

Bảng phân loại Bloom hiệu chỉnh

Năm 2001, David Krathwohl (một trong những cộng tác viên ban đầu của Bloom) và đồng biên tập Lorin Anderson đã công bố bản hiệu chỉnh cho Hệ thống phân cấp miền nhận thức của Bảng Phân loại Bloom năm 1956 với sự đóng góp của các nhà tâm lý học nhận thức, nhà lý thuyết chương trình giáo dục, nhà nghiên cứu giảng dạy và chuyên gia kiểm tra và đánh giá. Phiên bản hiệu chỉnh mới này đã giới thiệu một thay đổi quan trọng về các miền nhận thức của Bảng Phân loại Bloom: nó chuyển ngôn ngữ được sử dụng từ danh từ sang động từ (xem Hình 2) và do đó chuyển sự chú ý từ việc tiếp thu sang hiệu quả tích cực của các kiểu loại học tập liên quan đến mỗi giai đoạn của Hệ thống phân cấp. “Tổng hợp” cũng được lùi xuống và “Sáng tạo” được chuyển lên cấp cao nhất.

Hình 2: Bản hiệu chỉnh Hệ thống phân cấp nhận thức Bloom của Anderson và Krathwol (2001)

Ứng dụng thực tiễn của Bảng phân loại Bloom

Để cung cấp một cái nhìn sâu sắc hơn về ứng dụng thực tiễn của Bảng phân loại Bloom, chúng tôi chia theo từng miền – nhận thức, cảm xúc, và vận động – trong các phần sau đây của Gợi ý thực hành giảng dạy này. Ở đây, chúng tôi trình bày ví dụ về các chuẩn đầu ra và các đánh giá đã được sơ đồ cho từng cấp của hệ thống phân cấp theo miền để giúp bạn đọc sử dụng tối đa được Bảng phân loại Bloom.

Miền nhận thức

Miền nhận thức tập trung vào các kỹ năng trí tuệ như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và tạo ra kiến ​​thức nền. Đó là miền đầu tiên được tạo ra bởi nhóm các nhà nghiên cứu ban đầu của Bloom. Hệ thống phân cấp của miền nhận thức mở rộng từ việc ghi nhớ đơn giản vốn được thiết kế để trau dồi kiến ​​thức của người học, nhằm tạo ra cái mới dựa trên thông tin đã học trước đó. Trong miền này, người học ​​sẽ tiến bộ lần lượt qua từng cấp của hệ thống phân cấp, bắt đầu từ “ghi nhớ” và kết thúc ở “sáng tạo”.

Khi xây dựng chuẩn đầu ra, chúng tôi khuyến khích bạn chọn các động từ mô tả đúng nhất những gì được mong đợi (ví dụ: với cấp “nhớ’, bạn có thể xem xét sử dụng “xác định”, “nhận diện”, “liệt kê”, “nhắc lại”, “nhận ra”, “nối”, v.v.). Một nghiên cứu về “các động từ của Bloom”, sẽ cung cấp danh sách các động từ đồng nghĩa có thể sử dụng.

Hệ thống phân cấp nhận thức

Nhớ lại

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Ghi nhớ tên và mối quan hệ của một dàn nhân vật trong một vở kịch.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Một bài kiểm tra trắc nghiệm được thiết kế để kiểm tra trí nhớ của người học.
  • Giải thích: Một bài kiểm tra trắc nghiệm sẽ cho phép các nhà giáo dục xem liệu người học có ghi nhớ hiệu quả các tài liệu đã cho hay không.

Hiểu

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Hiểu và giải thích các ý chính của một vở kịch hoặc một tác phẩm văn học.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Viết một bài viết ngắn (1 trang) tóm tắt cốt truyện và các sự kiện quan trọng nhất trong vở kịch.
  • Giải thích: Viết một bản tóm tắt khuyến khích người học suy nghĩ về những phần quan trọng nhất của một tác phẩm văn học, và quyết định những khía cạnh nào của cốt truyện cần loại bỏ để có một bản tóm tắt ngắn gọn, súc tích. Nó cho phép các nhà giáo dục đánh giá liệu người học có hiểu ý chính của vở kịch hay không.

Ứng dụng

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Áp dụng các ý tưởng / chủ đề chính trong vở kịch vào bối cảnh khác.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Viết một cột lời khuyên cho một trong các nhân vật.
  • Giải thích: Khi thực hiện nhiệm vụ này, người học sẽ xem xét ý nghĩa hành động của nhân vật ngoài bối cảnh trong vở kịch.

Phân tích

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Có thể phân tích vai trò tương đối của từng nhân vật trong vở kịch và mối quan hệ của họ với nhau.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Viết một bài viết phân tích so sánh các nhân vật phản diện và nhân vật chính diện của vở kịch.
  • Giải thích: Thông qua bài tập này, khi người học xem xét điều gì làm cho mỗi nhân vật trở thành nhân vật phản diện hoặc nhân vật chính diện, họ cần sử dụng cả kiến ​​thức về vở kịch và kỹ năng tư duy phê phán.

Đánh giá

  • Chuẩn đầu ramẫu: Đánh giá các quyết định của các nhân vật trong vở kịch, và đưa ra dẫn chứng để khẳng định đánh giá của mình.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Viết nhận xét cho một sự kiện trong vở kịch, đưa ra quan điểm ủng hộ hoặc phủ nhận hành động của họ dựa trên các dẫn chứngtừ vở kịch, ý kiến ​​cá nhân và hậu quả thực tế/dự đoán của hành động đó.
  • Giải thích: Thông qua bài tập này, người học sẽ xem xét lý do và hậu quả của các hành động trong vở kịch, khiến họ hiểu và đưa ra đánh giá về tính hợp lý của các quyết định của các nhân vật.

Sáng tạo

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Viết một đoạn văn bản mới và độc đáo bằng cách sử dụng cấu phần cốt truyện tương tự.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Tạo một câu chuyện ngắn bằng cách sử dụng các cấu phần cốt truyện tương tự trong một khoảng thời gian hoặc bối cảnh mới.
  • Giải thích: Thông qua hoạt động này, người học phải tích hợp các cấu phần cốt truyện và kỹ thuật viết vào một bối cảnh mới, cho phép họ thực hành các kỹ năng viết sáng tạo của mình và thể hiện được sự hiểu biết toàn diện của mình đối với các kỹ thuật viết văn.

Miền cảm xúc

Miền cảm xúc tập trung vào thái độ, giá trị, sự hứng thú và sự đánh giá cao của người học. Hệ thống phân cấp của miền này bắt đầu bằng việc tiếp nhận và lắng nghe thông tin, và mở rộng đến đặc tính hóa, hoặc nội tâm hóa các giá trị, và nhất quán hành động theo chúng. Nó tập trung vào việc cho phép người học hiểu giá trị của chính bản thân họ là gì và họ đã phát triển như thế nào.

Hệ thống phân cấp cảm xúc

Tiếp nhận

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Lắng nghe người học khác với sự tôn trọng.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Làm khán giả nghe bài thuyết trình của người học khác, sau đó viết tóm tắt.
  • Giải thích: Thông qua bài tập này, người học sẽ học cách lắng nghe người khác một cách hiệu quả cũng như ghi nhớ các chi tiết chính về bài thuyết trình của họ (được sử dụng trong việc viết tóm tắt).

Phản hồi

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Nói hiệu quả trước khán giả và chủ động trả lời người khác.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Trình bày về một chủ đề trước lớp và trả lời các câu hỏi của bạn bè về bài thuyết trình.
  • Giải thích: Thông qua đó, người học sẽ trở nên thoải mái hơn khi nói trước công chúng cũng như thoải mái hơn với việc đóng góp cho một cuộc thảo luận dưới dạng trả lời câu hỏi.

Xác định giá trị

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Thể hiện và giải thích được các giá trị riêng liên quan đến các chủ đề khác nhau.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Viết một ý kiến ​​về bất kỳ vấn đề nào, giải thích lập trường riêng của một người và lý do ủng hộ lập trường đó.
  • Giải thích: Thông qua đó, người học sẽ khám phá không chỉ các giá trị của riêng họ mà còn cả lý do họ ủng hộ các giá trị của mình, cho họ cơ hội hiểu toàn diện hơn về hệ thống giá trị của bản thân.

Tổ chức

  • Chuẩn đầu ra mẫu: So sánh được các hệ thống giá trị và hiểu được minh chứng của các giá trị.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Tổ chức và so sánh các hệ thống giá trị văn hóa khác nhau, đánh giá sự khác biệt giữa chúng và lý do tại sao có những khác biệt này.
  • Giải thích: Khi thực hiện hoạt động này, người học sẽ xem xét cách các hệ thống giá trị được đưa vào và tổ chức, cũng như các minh chứng về sự khác biệt giữa các hệ thống giá trị trên toàn thế giới.

Đặc tính hóa các giá trị

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Làm việc nhóm hiệu quả.
  • Đánh giá mẫu / hoạt động: Một bài tập nhóm, bao gồm mọi nhiệm vụ của công việc nhóm.
  • Giải thích: Bằng cách làm việc nhóm, người học phải cân bằng các giá trị cá nhân với các giá trị của nhóm, cũng như ưu tiên các nhiệm vụ và thực hành làm việc nhóm.

Miền vận động

Miền vận động bao gồm khả năng của người học để hoàn thành các nhiệm vụ về thể chất và thực hiện các động tác và kỹ năng. Có một số phiên bản khác nhau bao gồm các hệ thống phân cấp khác nhau – các ví dụ ở đây thuộc lý thuyết của Harrow (1972) về miền vận động. Hệ thống phân cấp này bao gồm từ phản xạ và chuyển động cơ bản đến giao tiếp không phân tán và hoạt động biểu cảm có ý nghĩa.

Hệ thống phân cấp vận động

Phản xạ

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Phản ứng theo bản năng với một kích thích vật lý.
  • Đánh giá mẫu / hoạt động: Trò chơi Bóng né.
  • Giải thích: Người học phải phản ứng (né tránh) những quả bóng đang ném vào họ, cho phép họ phát triển kỹ năng phản xạ.

Chuyển động cơ sở cơ bản

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Thực hiện một hành động đơn giản (bao gồm chạy và ném).
  • Đánh giá mẫu / hoạt động: Trò chơi Bóng né.
  • Đặt vấn đề: Người học phải chủ động tham gia chạy và ném bóng vào nhóm đối thủ, giúp họ phát triển các kỹ năng vận động này.

Khả năng tri giác

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Sử dụng được nhiều khả năng giúp người học tích hợp được các nhận thức cảm giác khác nhau.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Trò chơi bắt bóng hoặc bóng đá (hoặc trò chơi khác liên quan đến di chuyển và chuyền).
  • Giải thích: Người học phải kết hợp việc chạy với thông tin trực quan về vị trí của quả bóng và thông tin dự đoán về vị trí của quả bóng trong suốt trò chơi.

Khả năng thể chất

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Duy trì một hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định.
  • Đánh giá mẫu / hoạt động: Chạy bền trong 25 phút.
  • Giải thích: Hoạt động này là thước đo sức chịu đựng thể chất và thể lực của người học.

Chuyển động nhuần nhuyễn

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Điều chỉnh hành động và chuyển động để đạt được mục tiêu tốt hơn.
  • Đánh giá mẫu / hoạt động: Một trận bóng đá hoặc trò chơi chiến lược khác (chơi bóng, khúc côn cầu).
  • Giải thích: Hoạt động này cho phép các đội thay đổi chiến lược và các thành viên để nâng cao hoạt động thể chất của họ theo từng đối thủ.

Giao tiếp không phân tán

  • Chuẩn đầu ra mẫu: Thể hiện bản thân thông qua chuyển động hướng đích và hoạt động hướng đích.
  • Đánh giá / hoạt động mẫu: Một trận bóng đá hoặc trò chơi chiến lược khác (chơi bóng, khúc côn cầu)
  • Giải thích: Tất cả các trò chơi này đều liên quan đến tinh thần đồng đội, chiến lược và các chuyển động tích hợp, chuyển động hướng đích. Các đội thành công phải tích hợp tất cả các giác quan của họ, giao tiếp thông qua chuyển động và sử dụng đa dạng các chiến lược phù hợp.

Tài liệu tham khảo

Anderson, L., & Krathwohl, D. A. (2001). Taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longman. 

Armstrong, P. (n.d.). Bloom’s Taxonomy. Center for Teaching, Vanderbilt University. 

Bloom, B. S.; Engelhart, M. D.; Furst, E. J.; Hill, W. H.; Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. New York: David McKay Company.

Harrow, A.J. (1972). A taxonomy of the psychomotor domain. New York: David McKay Co.

Nguồn

Giấy phép Creative Commons này cho phép người khác phối lại, chỉnh sửa và xây dựng dựa trên công việc của chúng tôi phi thương mại, miễn là họ trích dẫn có cho chúng tôi và cho biết nếu thay đổi được thực hiện. Sử dụng định dạng trích dẫn này: Phân loại tư duy của Bloom. Trung tâm giảng dạy xuất sắc, Đại học Waterloo.

Bình luận

Gửi phản hồi

Gửi phản hồi